Пт
16.01.2026
08:36
Форма входа
Календарь
«  Январь 2026  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031
Наш опрос
Оцените мой сайт
Всего ответов: 497
Посетители

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0
Flag Counter

Всё о Таджикистане (или почти всё...)

г. Гафуров (ст. Ходжент, ст. Ленинабад, Советабад, Ходжент, Советабад)

шаҳри Ғафуров – Ghafurov city

 

 Дата основания: 1899 г.

Ранее г. Гафуров был известен как посёлок Исписор, в котором в 1930-е годы построили железнодорожную станцию. Посёлок при станции был переименован в "Станция Ленинабад". С 1953 года его переименовывают в Советабад, и такое название он носил до 1978 года (с перерывом на 1963-64 годы, когда значился Ходжентом). Ныне посёлок носит фамилию бывшего партийного деятеля Таджикской ССР, историка Бободжана Гафурова, уроженца Исписора. Ему в родном посёлке посвящён музей и установлен большой памятник на центральной площади.

 Прежнее название: станция Ходжент (открыта в 1899 г. - 17.03.1936 г.) - станция Ленинабад (17.03.1936 г. - 1953 г.) - Советабад (1953 г. - 1962 г.) - Ходжент (1962 г. - 1964 г.) - Советабад (1964 г.  - 1978 г.) - Гафуров (1978 г. - по настоящее время)

 Что означает это название: ГАФУРОВ - город, Ленинабадская обл., Таджикистан. Возник как посёлок при станции Ходжент (открыта в 1899 г.), названной по городу  Ходжент, который находился в 11 км от нее. 17.03.1936 г. город Ходжент был переименован в Ленинабад; это же название получила и станция, но населенный пункт,  выросший к этому времени при станции, стал именоваться Станция - Ленинабад. В 1953 г. его переименовали в Советабад ("благоустроенный советами"), а в 1962 г. в Ходжент (но сам исторический город Ходжент продолжал в это время называться Ленинабад). В 1964 г. пристанционному селению вернули название Советабад, а в 1978 г. его переименовали в Гафуров по фамилии советского партийного деятеля академика Б.Г.Гафурова (1908-1977 гг.).

Карта местности:

География: Широта: 40°12'57" N; Долгота: 69°43'43" E; Высота над уровнем моря, в метрах: 422, граничит с дехами:

Расстояние до центра области г. Ходжент 11 км
Расстояние до г. Душанбе 310 км

Шароити табиию иқлимӣ ва захираҳо

Ҷамоати шаҳрак дар баландии 100-150 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, ҳарорати миёнаи солонаи он + 13,40С-ро ташкил мекунад. Ҳарорати  миёнаи ҳаво дар тобистон (июл +23,70С) ва зимистон (январ -2,70С) мебошад. Ҳисоби миёнаи боришот дар як сол 140 мм аст. Иқлимаш мӯътадил буда, барои кишти ҳар гуна зироатҳо ва алалхусус парвариши боғҳои зардолу мусоид аст. Заминаш асосан санглох  мебошад.
Манбаи асосии оби полезӣ канали «Хӯҷабақирғон» мебошад, ки аз дарёи Сир сарчашма мегирад. Манбаи оби нӯшокӣ 13 адад чоҳҳои амудӣ мебошад.

Город Гафуров, центр района на севере Таджикистана, входит в агломерацию областной столицы Худжанда. Он с юга примыкает к городу Чкаловск, ещё одному крупному пригороду на юго-востоке Худжанда. Гафуров лежит на западе Ферганской долины, где воды Кайракумского водохранилища на Сырдарье обильно питают здешние сельскохозяйственные (прежде всего – хлопчатниковые) угодья. Через г. Гафуров проходит стратегически важная ветка железной дороги, которая соединяет узбекские города Голодной степи и Ферганской долины. Поэтому г. Гафуров можно назвать «железнодорожными» вратами Худжанда. Как и «воздушными», так как на околице посёлка находится международный аэропорт Худжанда.
Ныне Гафуров вполне современный городок, где жизнь зависит от местного хлопко-очистительного завода, железной дороги и центрального рынка. К северу от Гафурова находятся радиоактивные хвостохранилища урано-обогатительного завода соседнего Чкаловска, которые стали объектом экологической проблемы и интереса у международных экологических организаций.


Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат
Ҷамоати шаҳраки Ғафуров аз ҷиҳати маъмурӣ дар тобеияти ноҳияи Бобоҷон Ғафуров мебошад. Масоҳати умумии ҷамоат 13,60 км2 -ро ташкил мекунад, ки аз он 216 га (15,8 %) заминҳои аҳолинишин, 75 га (5,5%) – заминҳои зери каналу ҷӯйбор ва роҳҳо мебошад. Дар ҷамоати шаҳраки Ғафуров 6 кумитаи маҳаллаҳо фаъолият мебаранд, ки айни замон ҳамаи онҳо расман аз қайд гузашта, соҳиби шаҳодатнома гардидаанд ва оинномаҳои худро доранд.
Ҷамоати шаҳраки Ғафуров маркази маъмурии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров буда, то маркази вилоят, шаҳри Хуҷанд – 12 км ва то пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, шаҳри Душанбе – 364 км мебошад.
Масофа то роҳи оҳан 550 метр (истгоҳи роҳи оҳани Хуҷанд) ва то Фурудгоҳи байналмиллалии шаҳри Хуҷанд 6,4 км-ро ташкил мекунад.
Ҷамоати шаҳраки Ғафуров дар водии Фарғона ҷойгир буда, аз тарафи шимол бо ҷамоати Унҷӣ, аз тарафи ҷанубу шарқ бо ҷамоати Исфисор ва аз тарафи шимолу  ғарб бо шаҳри Бӯстон ҳамсарҳад мебошад (01.01.2015 с)​​​​​​​

​​​​​​​Население
Шумораи умумии аҳолӣ ба санаи 01.01.2015 сол 18325 нафар буда: аз онҳо 9156 нафар мардҳо, 9169 нафар занҳоро ташкил медиҳад.

  1959 1979 1989 1999 2009 01.01.2015
Количество домохозяйств            
Количество населения           18325
из них мужчин           9156
из них женщин           9169
Количество медпунктов            
Количество школ            

Известные уроженцы:

ЗИЯТДИНОВ Шариф Мухамедович, младший сержант, командир отделения - топогеодезист, родился 04.07.1967 в г. Гафуров Ходжентского района Ленинабадской области Таджикской ССР. Татарин.  В Вооруженные Силы СССР призван 12.11.86 Ходжентским РВК.  В Республике Афганистан с мая 1987 г. Неоднократно принимал участие в боевых операциях в провинциях Кандагар, Герат. При выполнении боевых задач уверенно командовал подчиненными. 25.10.1987 г. его отделение действовало в составе сторожевой заставы у населённого пункта Гиришк. Неожиданно противник обстрелял заставу из реактивных установок и предпринял попытку ее атаковать. Отражая нападение, ЗИЯТДИНОВ Шариф Мухамедович уничтожил огневую точку противника. Управляя огнем отделения, был смертельно ранен в грудь. За мужество и отвагу награждён орденом Красной Звезды (посмертно). Похоронен в г. Гафуров.

ТИМЕРГАЗИН Фарид Сагитович, младший сержант, командир боевой машины, родился 02.01.1961 г. в посёлке Путь Октября Кизильского района Челябинской области, татарин. В Вооруженные Силы СССР призван 10.11.79 г. Тракторозаводским РВК г.Челябинск. В Республике  Афганистан с марта 1980 г. 23.3.1981 г. умер от ран, полученных в результате неосторожного обращения с оружием. Похоронен на кладбище в г. Гафуров Ходжентского района Ленинабадской области Таджикской ССР.

Дар Ҷамоат имрӯз 3 нафар шахсони ҳуқуқашон ба онҳо баробар, 1 нафар Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ, 29 нафар ҷанговар - интернасионалистон, 6 нафар иштирокчиёни бартарафкунии садамаи нерӯгоҳи атомии Чернобил, 12 нафар, барқароркунандагони сохти конститутсионӣ ва зиёда аз 700 нафар собиқадорони меҳнат кор ва зиндагӣ мекунанд. (06.01.2005 сол)

Участники ВОВ уроженцы района:

Фамилия Бабаканов (Бобохонов)
Имя Рузи
Дата рождения/Возраст __.__.1922 г.
Место рождения Таджикская ССР, ст. Ленинабад, к/з "Кзыл-Таджикистан"
Дата и место призыва Ворошиловабадский РВК, Таджикская ССР, Сталинабадская обл., Ворошиловабадский р-н
Последнее место службы 158 сд
Воинское звание красноармеец
Причина выбытия убит
Дата выбытия 06.12.1942 г.
Первичное место захоронения Калининская обл., Молодотудский р-н, д. Ажево
Название источника донесения ЦАМО
Номер фонда источника информации 58
Номер описи источника информации 18001
Номер дела источника информации 694
Источник: ОБД Мемориал :: Бабаканов Рузи , красноармеец : Информация из донесения о безвозвратных потерях

Фамилия Мелков
Имя Илья
Отчество Андреевич
Дата рождения/Возраст __.__.1917 г.
Место рождения Таджикистан, ст. Ленинабад
Дата и место призыва __.__.1941 г., Ленинабадский РВК, Таджикская ССР, Ленинабадская обл., Ленинабадский р-н
Последнее место службы 5 гв. вд д
Воинское звание старшина
Причина выбытия убит
Дата выбытия 19.11.1943 г.
Название источника донесения ЦАМО
Номер фонда источника информации 58
Номер описи источника информации 18002
Номер дела источника информации 621
Источник:ОБД Мемориал :: Мелков Илья Андреевич, старшина : Информация из донесения о безвозвратных потерях

Достопримечательности:

Шарҳи таърихию фарҳангӣ
Мувофиқи маълумотҳои таърихӣ то инқилоби Октябр дар ҷои ҳозираи истгоҳи роҳи оҳани Хуҷанд, Уезди Хуҷанд, стансияи ба номи Чернигов ташкил карда шуда буд. Дар соли 1954 бори аввал барои эҳтиёҷмандон, аз ҳисоби заминҳои бекорхобидаи минтақаи ҷамоати деҳоти Исфисор, қитъаи замини наздиҳавлигӣ ҷудо карда шуд. Ҷамоати шаҳраки Ғафуров 7 апрели соли 1965 ҳамчун шаҳри Советобод ташкил карда шуд. Дар асоси Амри Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон аз 23 январи соли 1978 таҳти № 900 шаҳри Советободи ноҳияи Хуҷанди вилояти Ленинобод ба номи шаҳри Ғафурови ноҳияи Хуҷанди вилояти Ленинобод иваз карда шуд. Бо қарори Маҷлиси вакилони халқи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров аз 06.01.2005 сол таҳти № 206 шаҳри Ғафуров ба Ҷамоати шаҳраки Ғафуров табдил дода шуд. Омезиши маданияту фарҳангҳои гуногун дар ҷамоати шаҳрак боиси рушди босуръати он гардидааст.

Дар Ҷамоати шаҳраки Ғафуров 6 маҳаллаи аҳолинишин, 4 мактаби таълимоти миёнаи умумӣ, 1 гимназия, 5 боғчаи бачагона, беморхонаи марказии ноҳия, дармонгоҳи марказӣ, маркази давлатии назорати санитарӣ-эпидемиологӣ, диспансери касалиҳои сил, маркази табобати ШАМС ба аҳолии шаҳрак ва гирду атрофи он хизмат мерасонад.
Ҷадвали 1. (01.01.2015)

Маҳаллаҳо

Шумораи аҳолӣ

Шумораи хоҷагӣ

1.

Марказ

1975

782

2.

Истиқлол

6324

1404

3.

Ваҳдат

1444

773

4.

Б.Ғафуров

2279

707

5.

Д.Халқҳо

4417

936

6.

Гулистон

1886

176

 

Ҳамагӣ

 18325

4778

Ҳамчунин дар худуди шаҳраки Ғафуров, Корхонаи Воҳиди Давлатии «Роҳи оҳани Тоҷикистон» минтақаи Суғд, фурудгоҳи байналмиллалии «Хуҷанд», Осорхонаи Ҷумҳуриявии ба номи академик Бобоҷон  Ғафуров, 19 корхонаҳои саноатӣ, 5 корхонаҳои нақлиётӣ, 4 корхонаи сохтмонӣ, 8 бозор, бахши ҶСШК Тоҷиктелеком, бахшҳои ҶСШК Амонатбонк, Агроинвестбонк, бонки Эсхата, ташкилоти қарзии Имон, 3 китобхона, хонаи пешоҳангон, маркази ҷавонон, боғи фарҳанг ва фароғатии ба номи  А. Рудакӣ фаъолият намуда истодаанд.
Мардуми меҳнатқарини шаҳраки Ғафуров фахр аз он доранд, ки зода ва истиқоматкунандаи шаҳраки Ғафуров мебошанд ва номи шаҳрак ба ифтихори Қаҳрамони Ҷумҳурии Тоҷикистон, Бобоҷон Ғафуров гузошта шудааст.
Ба ҳайати маъмурии ҷамоати шаҳраки Ғафуров, маҳаллаҳои Дӯстии Халқҳо, Бобоҷон Ғафуров, Гулистон, Ваҳдат, Марказ ва Истиқлол дохил мешаванд. Дар Ҷамоат 4778 хоҷагӣ мавчуд буда, 6 кумитаи маҳаллаҳо фаъолият мебаранд.

Тамоюли асосии иқтисодиву иҷтимоӣ

Асоси иқтисодиёти Ҷамоати шаҳракро корхонаҳои саноатии хурду калон ташкил медиҳад, ки  аксарияти аҳолӣ дар он ҷо фаъолият мебаранд.
Сокинони ҷамоат аз хизмати беморхонаи марказии ноҳия, марказҳои саломатӣ, маркази касалиҳои сил, маркази санитарии эпедемиологии ноҳия, беморхонаи роҳи оҳани минтакаи Суғд истифода мебаранд. Масъалаҳои асосии ҳифзи саломатӣ дар ҷамоат инҳоянд: зиёд шудани касалиҳои камхунӣ, касалиҳои онкологӣ, касалиҳои дилу раг, касалиҳои руҳӣ ва сирояткунанда, аз ҷумла сил ба ҳисоб мераванд.
Дар солҳои охир маблағгузорӣ ба соҳаи инфрасохтори иҷтимоӣ қисман аз ҳисоби соҳибкорон ба ҷо оварда шуда истодааст.
Рушди иқтисодии ҳар як маҳал аз рушди соҳибкории хурду миёна вобастагии калон дорад. Танҳо дар се соли охир шумораи соҳибкорони хурду миёнаи ҷамоат 65-нафар афзудааст, ки нисбати солҳои пешин зиёдтар аст. Барои рушди бештари соҳа дар ҷамоати шаҳрак тамоми имконияту захираҳо мавҷуданд, ки то ҳол аз онҳо пурра истифода бурда нашудааст.
Дар ҷамоати шаҳрак чор сехи хурди истеҳсоли хишт фаъолият мебарад. Дар самти шуғлнокии аҳолӣ бошад, ҳарчанд, ки аксари аҳолиро ҷавонон ташкил менамоянд, мувофиқи маълумотҳои агентии шуғли аҳолӣ, 650 нафар бекорон расман ба қайд гирифта шудаанд.
Ба сокинони ҷамоати шаҳрак 1 баморхонаи марказӣ, 1 маркази саломатӣ, 15 дорухона, 3 китобхона бо фонди умумии 5000 адад китоб, 1 хонаи маданият дорои 300 ҷойи нишаст ва мактаби варзишӣ хизмат мерасонанд. (01.01.2015 с.)

Исторические документы:

МАДЖЛИСИ МИЛЛИ МАДЖЛИСИ ОЛИ РЕСПУБЛИКИ ТАДЖИКИСТАН
ПОСТАНОВЛЕНИЕ от 11 февраля 2005 года № 611
ОБ ОТНЕСЕНИИ К КАТЕГОРИИ ПОСЕЛКОВ ГОРОДОВ ГАФУРОВ БОБОДЖОН ГАФУРОВСКОГО РАЙОНА И ШУРОБ ГОРОДА ИСФАРА СОГДИЙСКОЙ ОБЛАСТИ

Рассмотрев представление Правительства Республики Таджикистан и ходатайство Согдийского областного Маджлиса народных депутатов «Об отнесении к категории поселков городов Гафуров Бободжон Гафуровского района и Шуроб города Исфара», в соответствии со статьей 14 конституционного Закона Республики Таджикистан «О порядке решения вопросов административно-территориального устройства Республики Таджикистан», Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан постановляет:

Города Гафуров Бободжон Гафуровского района и Шуроб города Исфара Согдийской области отнести к категории поселков.

Председатель Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан       М. Убайдуллоев

г. Душанбе

Центральный Исполнительный Комитет Союза ССР постановляет: В связи с переименованием Ходжентского района в Ленинабадский район и города Ходжент — в Ленинабад, переименовать железнодорожную станцию Ходжент Средне-Азиатских железных дорог в станцию Ленинабад.

Председатель ЦИК Союза ССР М. Калинин.

И. о. Секретаря ЦИК Союза ССР И. Уншлихт.

Москва, Кремль. 17 марта 1936 г.